top of page

CAE Writing Part 2: Review - jak napisać recenzję na C1 Advanced? Kompletny przewodnik

16 lip
18 minut(y) czytania
CAE Writing Part 2 Review - grafika nagłówkowa artykułu o pisaniu essayu na egzaminie C1 Advanced.

Review to jeden z czterech typów tekstu, które mogą pojawić się w drugiej części sekcji Writing na egzaminie C1 Advanced. Jako że review pozostawia piszącemu stosunkowo dużo swobody twórczej, jest to forma, która budzi wiele wątpliwości.


Z tego artykułu dowiesz się wszystkiego, co musisz wiedzieć, aby potrafić pisać świetne recenzję: czym dokładnie jest Review, jak analizować polecenie, jaką strukturę zastosować, jak oceniać zamiast tylko opisywać oraz jak sformułować przekonującą rekomendację.




NAWIGACJA PO ARTYKUŁACH CAE:


Jeśli chcesz najpierw zrozumieć, jak wygląda cały egzamin, ile trwa,

jak jest oceniany i czego spodziewać się w każdej części,

zajrzyj do mojego pełnego przewodnika po C1 Advanced (CAE):


🔗 C1 Advanced (CAE) – wszystko co musisz wiedzieć ⇗



A jeśli interesuje Cię konkretnie sekcja Writing,

przeczytaj też artykuł:


🔗 C1 Advanced (CAE): Writing – typy zadań, strategie, zasady oceniania ⇗



Szczegółowe omówienie tekstów z sekcji Writing:


🔗 C1 Advanced (CAE): Writing – Essay ⇗


🔗 C1 Advanced (CAE): Writing – Report ⇗


🔗 C1 Advanced (CAE): Writing – Proposal ⇗



Jeśli chcesz przygotować się do C1 Advanced (CAE) z indywidualnym wsparciem nauczyciela, zobacz też ofertę mojego kursu przygotowującego do egzaminu:


🔗 Kurs CAE online - przygotowanie do C1 Advanced ⇗





Spis treści



Baner prowadzący do kursu przygotowującego do C1 Advanced (CAE) online w We Need To Talk

Kilka najważniejszych faktów na początek


  • Review pojawia się w CAE Writing Part 2. Nie jest więc to obowiązkowy tekst tak jak Essay w Part 1. W Part 2 masz wybór pomiędzy trzema możliwościami.

  • Limit wynosi 220–260 słów.

  • Review może dotyczyć między innymi filmu, serialu, książki, przedstawienia, koncertu, miejsca, produktu, wydarzenia lub usługi.

  • Najważniejszym celem Review jest ocena, a nie sam opis.

  • Zwykle należy również wyjaśnić, dla kogo dana rzecz będzie odpowiednia, i sformułować rekomendację.

  • Styl jest zazwyczaj neutralny lub półformalny, ale dokładny ton zależy od wskazanego odbiorcy.

  • Review powinno przyciągać uwagę czytelnika. Może więc być nieco bardziej osobiste, dynamiczne i kreatywne niż Essay, Report lub Proposal.

  • Tytuł jest wskazany. Formalne nagłówki charakterystyczne dla Reportu i Proposalu nie są natomiast potrzebne.

  • Nie musisz przedstawiać balansu pomiędzy zaletami i wadami. Twoja ocena może być zdecydowanie pozytywna albo negatywna, o ile jest przekonująca i odpowiednio uzasadniona.



Czym jest Review w CAE Writing Part 2?


Review, czyli recenzja, to tekst, którego celem jest przedstawienie oraz ocena określonego dzieła, miejsca, produktu, wydarzenia lub usługi.


Czytelnik powinien po jego przeczytaniu wiedzieć:

  • czego dotyczy recenzja,

  • jakie są najważniejsze cechy recenzowanego obiektu,

  • co działa dobrze,

  • co działa słabiej,

  • jakie wrażenie może wywołać,

  • dla kogo będzie odpowiedni,

  • czy warto poświęcić na niego czas lub pieniądze.


Ostatnie dwa punkty mają szczególne znaczenie. Pisząc Review, nie wyrażasz opinii wyłącznie po to, żeby podzielić się swoimi odczuciami. Piszesz dla konkretnego odbiorcy, który chce podjąć decyzję w konkretnej kwestii, np.:


Czy warto obejrzeć ten film?

Czy ta książka spodoba się nastolatkom?

Czy restauracja nadaje się na rodzinne spotkanie?

Czy kurs będzie przydatny dla osób początkujących?

Czy aplikacja rzeczywiście ułatwia naukę?

Czy wydarzenie jest warte swojej ceny?


Dobra recenzja dostarcza czytelnikowi wystarczająco dużo informacji, aby mógł odpowiedzieć na takie pytania.



Co może być przedmiotem Review?


Na egzaminie możesz zostać poproszony o napisanie recenzji:

  • filmu lub serialu,

  • książki,

  • przedstawienia teatralnego,

  • koncertu albo festiwalu,

  • muzeum lub wystawy,

  • restauracji,

  • hotelu albo ośrodka wypoczynkowego,

  • kursu,

  • aplikacji lub strony internetowej,

  • produktu,

  • wydarzenia,

  • atrakcji turystycznej,

  • miejsca odpowiedniego dla konkretnej grupy.


Warto jednak wiedzieć, że powyższe dzieła / miejsca / wydarzenia są bardzo ogólne.

W poleceniu do zadania otrzymasz najprawdopodobniej powyższe elementy powiązane z nieco bardziej szczegółowym kryterium. Spójrz na poniższe przykłady:


Zadanie może wymagać zrecenzowania:

  • filmu, który zmienił Twój sposób myślenia,

  • książki odpowiedniej dla osób uczących się angielskiego,

  • miejsca, które warto odwiedzić podczas deszczowej pogody,

  • produktu, który okazał się szczególnie przydatny,

  • wydarzenia, które mogłoby zainteresować młodych ludzi,

  • usługi, która nie spełniła Twoich oczekiwań.



Review a zwykły opis – czym to się różni?


Jednym z najczęstszych błędów jest napisanie tekstu, który przypomina opis lub streszczenie, ale nie zawiera właściwej oceny.


Opis jest naturalnym i potrzebnym elementem Review. Czytelnik musi przecież wiedzieć, czego dotyczy recenzja, zanim będzie mógł zrozumieć Twoją opinię. Problem pojawia się wtedy, gdy opis lub streszczenie zajmuje większość tekstu i nie prowadzi do właściwej oceny.


Spójrz na przykład:

The film tells the story of a man who lives in a small town. He has a wife, a job and many friends. One day, he begins to notice that strange things are happening around him.


Taki fragment nie jest błędny. Może dobrze pełnić funkcję krótkiego wprowadzenia do fabuły.

Sam w sobie nie mówi jednak jeszcze czytelnikowi:

  • czy historia jest interesująca,

  • co wyróżnia film,

  • jakie emocje wywołuje,

  • czy sposób przedstawienia historii jest skuteczny,

  • komu warto go polecić.


Dlatego po krótkim opisie powinna pojawić się ocena:

Although the story initially appears light-hearted, the film gradually turns into a surprisingly unsettling examination of privacy and control. What makes it particularly effective is that the viewer discovers the truth at almost the same pace as the main character.


Te dwa fragmenty mogłyby znaleźć się obok siebie w tej samej recenzji. Pierwszy przedstawia punkt wyjścia historii, a drugi interpretuje go i wyjaśnia, dlaczego sposób prowadzenia fabuły działa.


W części oceniającej pojawia się:

  • interpretacja tonu filmu,

  • ocena sposobu rozwijania historii,

  • informacja o efekcie wywołanym u odbiorcy,

  • wyjaśnienie, dlaczego film jest skuteczny.


Dobre Review potrzebuje obu elementów. Opis dostarcza kontekstu, natomiast ocena pokazuje, co ten kontekst oznacza dla odbiorcy. Najważniejsze jest więc nie to, aby całkowicie unikać streszczenia, ale żeby było ono krótkie i prowadziło do rozwiniętej opinii.



Jak wygląda zadanie typu Review?


Przykładowe polecenie może wyglądać tak:

CAE Writing Part 2 – przykładowe zadanie typu Review z egzaminu C1 Advanced
Przykładowe zadanie z części Writing (Part 2 – Review) w egzaminie C1 Advanced (CAE).  Źródło: Cambridge C1 Advanced Handbook for Teachers (2019).

Zadanie zawiera zazwyczaj:

  • kontekst sytuacyjny,

  • informację, gdzie Review ma zostać opublikowane,

  • określonego odbiorcę,

  • przedmiot recenzji,

  • kilka elementów, które trzeba omówić,

  • polecenie: Write your review.



W poleceniu możemy od razu zidentyfikować kilka najważniejszych informacji.


MIEJSCE PUBLIKACJI I ODBIORCA:

the website Great Lives


Recenzja ma zostać opublikowana na stronie poświęconej życiu wybitnych osób. Jej odbiorcami będą więc czytelnicy zainteresowani biografiami, historią oraz ludźmi, którzy wywarli istotny wpływ na społeczeństwo.


WNIOSEK:

Styl powinien być neutralny lub półformalny, ale jednocześnie przystępny i angażujący.



PRZEDMIOT RECENZJI:

a book or film that focuses on somebody who has made an important contribution to society


Możemy wybrać książkę albo film, ale pod warunkiem, że recenzowane dzieło musi koncentrować się na osobie, która wniosła istotny wkład w życie społeczne.



PUNKT 1:

Did you learn anything new about the person’s life from the book or film?


Musimy wyjaśnić, czego nowego dowiedzieliśmy się o życiu tej osoby. Warto wskazać konkretny fakt, doświadczenie, relację albo wydarzenie, które pozwoliło lepiej poznać bohatera.


Możemy odnieść się na przykład do:

  • jego dzieciństwa,

  • trudności, z którymi musiał się zmierzyć,

  • ważnych decyzji,

  • mniej znanych wydarzeń z życia,

  • osobistych motywacji,

  • wpływu innych ludzi na jego rozwój.



PUNKT 2:

Did the book or film help you understand why this person made their important contribution?


Musimy również ocenić, czy książka lub film pomogły nam zrozumieć, dlaczego bohater dokonał czegoś ważnego.


Ten punkt wymaga czegoś więcej niż wymienienia osiągnięć danej osoby. Należy pokazać związek między jej doświadczeniami, charakterem albo przekonaniami a późniejszym wkładem w społeczeństwo.


Możemy więc wyjaśnić:

  • co motywowało tę osobę,

  • jakie doświadczenia ukształtowały jej poglądy,

  • dlaczego zdecydowała się działać,

  • jakie wartości nią kierowały,

  • w jaki sposób wcześniejsze wydarzenia wpłynęły na jej późniejsze osiągnięcia.


Warto zauważyć, że polecenie nie wymaga osobnego streszczenia całej książki ani filmu. Krótki opis będzie potrzebny, ale powinien przede wszystkim stanowić kontekst dla odpowiedzi na dwa główne pytania.


Jeżeli opiszesz życie bohatera i jego osiągnięcia, ale nie wyjaśnisz, czego nowego dowiedziałeś się z książki lub filmu oraz czy dzieło pomogło Ci zrozumieć motywy tej osoby, nie zrealizujesz całego polecenia.



Najprostsza struktura CAE Review


Najbezpieczniejsza struktura Review wygląda następująco:

Title

Introduction and overall impression

Brief description or context

Evaluation

Suitability and recommendation


Nie zawsze potrzebujesz dokładnie pięciu osobnych akapitów. Dokładna struktura zależy już od zadania oraz Twojego stylu. Powyższy schemat można jednak traktować jako bezpieczny punkt wyjścia, pamiętając o tym, że niektóre zasady można naginać.


Na przykład opis i pierwsza część oceny mogą zostać połączone. Możesz też przeznaczyć dwa akapity na ocenę różnych elementów, na przykład fabuły i gry aktorskiej albo jakości kursu i jego organizacji.


Najważniejsze jest to, aby tekst rozwijał się logicznie:

przedstawienie → ocena → uzasadnienie → rekomendacja


Struktura powinna odpowiadać konkretnemu poleceniu, a nie szablonowi wyuczonemu na pamięć.



Jak napisać dobry tytuł?


Review, podobnie jak Report i Proposal, powinna mieć tytuł. W przeciwieństwie do Reportu albo Proposalu tytuł recenzji nie musi być wyłącznie informacyjny. Może być bardziej kreatywny, bo jego zadaniem jest przyciągać uwagę, sugerować opinię lub wzbudzać ciekawość.


Przykładowe dobre tytuły:

  • Still worth watching after all these years?

  • A journey you will not forget

  • Much more than a comedy

  • An ambitious idea that almost works

  • The perfect weekend escape?

  • Learning English without feeling like you are studying

  • Great location, disappointing service

  • A small app with surprisingly big possibilities


Możesz również zastosować prostszy tytuł:

  • Review of The Truman Show

  • A weekend at Green Valley Hotel

  • The City Museum: is it worth visiting?

  • My experience with the Duolingo app


Unikaj tytułów typu:

  • My review

  • A film

  • A good book

  • What I think

  • The best thing ever!!!


Dobry tytuł nie musi być skomplikowany. Powinien jednak powiedzieć coś więcej niż samo określenie kategorii tekstu. Jeżeli uda Ci się do tego zainteresować czytalnika stawiając ciekawe pytanie (Still worth watching after all these years?) w tytule lub wzbudzając ciekawość poprzez kontrast i nutkę tajemniczości (Great location, disappointing service) - tym lepiej.



Jak rozpocząć Review?


Pierwszy akapit ma dwie główne funkcje:

  • zainteresować czytelnika,

  • przedstawić przedmiot recenzji i zasygnalizować ogólną ocenę.


W Review możesz pozwolić sobie na bardziej angażujące otwarcie niż w Essayu, Raporcie albo Proposalu.


Możesz rozpocząć od:

  • pytania retorycznego,

  • zaskakującego stwierdzenia,

  • krótkiej sceny lub sytuacji,

  • przedstawienia ogólnego wrażenia,

  • wskazania, co wyróżnia recenzowany obiekt.


Przykład:

What if every moment of your life was being watched without your knowledge? This is the disturbing idea at the centre of The Truman Show, a film which remains both entertaining and remarkably relevant.


W dwóch zdaniach:

  • przyciągamy uwagę pytaniem,

  • przedstawiamy film,

  • wskazujemy główną ideę,

  • sygnalizujemy pozytywną ocenę.


Inny przykład:

Few museums manage to be both informative and genuinely entertaining, but the recently opened City Science Centre comes remarkably close.


Tutaj od razu pojawia się kryterium oceny: połączenie wartości edukacyjnej i rozrywki.


Słabsze otwarcie:

I am going to write a review of a film that I watched last week. The film is called The Truman Show and it was very interesting.


Takie zdania są poprawne, ale brzmią mechanicznie i nudno. Nie ma potrzeby informowania czytelnika, że właśnie zamierzasz napisać recenzję. On już to wie.



Ile miejsca przeznaczyć na opis?


Opis jest potrzebny, ponieważ odbiorca musi wiedzieć, co recenzujesz. Powinien być jednak możliwie krótki i podporządkowany dalszej ocenie.


W recenzji filmu lub książki zazwyczaj wystarczą dwa albo trzy zdania przedstawiające:

  • głównego bohatera,

  • punkt wyjścia historii,

  • miejsce lub czas akcji,

  • główny konflikt,

  • gatunek albo ogólny charakter dzieła.


Przykład:

The film follows Truman Burbank, an apparently ordinary man living in an unusually perfect seaside town. What he does not realise is that his entire life is part of a television programme and that everyone around him is playing a role.


To wystarcza, aby czytelnik zrozumiał podstawowy pomysł. Nie musimy opisywać kolejnych wydarzeń ani zakończenia.


Słabsza wersja wyglądałaby tak:

At the beginning, Truman goes to work. Then something falls from the sky. Later, he hears a strange conversation on the radio. After that, he begins to follow his wife and tries to leave the town.


To streszczenie kolejnych scen. Zajmuje miejsce, ale niewiele mówi o jakości filmu.


Dobra zasada brzmi:

Opisuj tylko te elementy, które będą Ci potrzebne do późniejszej oceny.


Nie opisuj wszystkiego tylko dlatego, że to pamiętasz.



Jak rozwijać treść recenzji na poziomie C1?


Jednym z największych problemów w CAE Review jest zbyt ogólna ocena. Czytelnik nie wie:

  • co dokładnie jest interesujące,

  • który element gry aktorskiej działa dobrze,

  • o czym film skłania do myślenia,

  • w jaki sposób historia osiąga ten efekt.


W takim miejscu - ponownie jak w pozostałych tekstach (patrz równoległe artykuły o Essay, Report, Proposal) - warto zadać sobie pytanie:

Can I make this more specific?


Przykład dobrej oceny:

What makes the film so effective is the contrast between its cheerful, almost artificial setting and the growing sense that something is deeply wrong. Jim Carrey’s restrained performance allows the humour to remain present without weakening the more serious questions the story raises about privacy and personal freedom.


Tutaj ocena zawiera:

  • konkretną cechę filmu,

  • kontrast pomiędzy dwoma elementami,

  • ocenę gry aktorskiej,

  • wyjaśnienie jej wpływu na ton,

  • odniesienie do głównych tematów.


Dobry akapit oceniający może podążać ścieżką poniższego prostego schematu:


1. Cecha

Co dokładnie oceniasz?

The greatest strength of the film is its unusual combination of comedy and psychological drama.


2. Przykład lub wyjaśnienie

W jaki sposób ta cecha jest widoczna?

Many of the early scenes are amusing, yet small inconsistencies in Truman’s world gradually create a feeling of unease.


3. Efekt

Jak wpływa to na widza?

As a result, the audience becomes increasingly suspicious without losing interest in the lighter side of the story.


4. Ocena

Dlaczego ten element działa lub nie działa?

This gradual change of tone makes the film far more memorable than a straightforward drama about media manipulation would have been.


Cały fragment prowadzi czytelnika od konkretnej cechy do jasnej oceny.



W dobrej recenzji autor powinien zrealizować przynajmniej kilka z poniższych punktów:

  • ocenić skuteczność określonego elementu,

  • wyjaśnić wpływ na odbiorcę,

  • porównać oczekiwania z rzeczywistością,

  • wskazać mocną lub słabą stronę,

  • pokazać kontrast,

  • odnieść cechę do konkretnej grupy odbiorców,

  • ocenić stosunek jakości do ceny,

  • pokazać, czy produkt lub usługa spełnia swój cel,

  • wyjaśnić, dlaczego coś pozostaje w pamięci,

  • dostrzec ograniczenie bez odrzucania całej recenzowanej rzeczy.



Czy Review musi zawierać zarówno zalety, jak i wady?


Nie ma obowiązku mechanicznego przedstawiania identycznej liczby zalet i wad. Możesz napisać bardzo pozytywną recenzję, jeżeli Twoja rekomendacja jest przekonująca. Możesz również zdecydowanie odradzić produkt lub usługę.


Warto jednak pamiętać, że wyważona ocena często brzmi bardziej wiarygodnie.


Przykład:

The only noticeable weakness is the relatively slow opening, which may test the patience of viewers expecting immediate action. However, this deliberate pace becomes easier to appreciate once the tension begins to build.


Krytyka nie przeczy pozytywnej ocenie. Pokazuje natomiast, że autor dostrzega ograniczenia i potrafi je umieścić w szerszym kontekście.


Słabszy przykład:

Everything about the film is absolutely perfect. Every actor is amazing, every scene is brilliant and everyone will love it.


Taki język brzmi bardziej jak reklama niż wiarygodna recenzja. Tekst Review powinien przekonywać za pomocą argumentacji, a nie nadmiaru entuzjastycznych przymiotników.



Jak uatrakcyjnić swój styl?


Review jest jedną z tych form w CAE Writing, w których można popuścić nieco wodze fantazji i pokusić się o nieco bardziej kwiecisty styl. Sposobów na to jest sporo - poniżej przedstawiam kilka najbardziej przydatnych.


Pytanie retoryczne


Have you ever wondered how much of your daily life is genuinely private?


Pytanie retoryczne może dobrze otworzyć tekst, ponieważ od razu angażuje czytelnika i zachęca go do zastanowienia się nad tematem recenzji. Szczególnie dobrze sprawdza się wtedy, gdy nawiązuje bezpośrednio do głównego problemu poruszanego w filmie, książce albo innym recenzowanym dziele.


Nie należy go jednak nadużywać. Kilka pytań retorycznych w każdym akapicie szybko zaczyna brzmieć sztucznie i może sprawić, że tekst straci naturalność.



Bezpośredni zwrot do czytelnika


If you prefer films which provide easy answers, this may not be the best choice for you.


Bezpośrednie you jest w Review dopuszczalne i brzmi zwykle bardziej naturalnie niż gdybyśmy użyli tego samego w formalnym Essayu albo Raporcie. Podobnie jak z pytaniami retorycznymi natomiast, nie należy tego nadużywać.



Kontrast


Although it may look like a light comedy, beneath its colourful surface lies a surprisingly dark story.


Kontrastowanie jest jedną z najbardziej oczywistych (i często intuicyjnie stosowanych) metod uatrakcyjniania tekstu. Nie znaczy to jednak, że należy tę metodę lekceważyć. Kontrast kontrastowi nie równy - można dwie rzeczy kontrastować za pomocą zwykłego but, ale można to zrobić też na wiele innych, bardziej zaawansowanych i atrakcyjnych sposobów.


Warto spróbować uzyć na przykład jednej z poniższych fraz:

  • although,

  • while,

  • whereas,

  • despite,

  • at first glance,

  • beneath the surface,

  • what appears to be... is in fact...


Dobrze zastosowany kontrast pozwala pokazać, że recenzowany obiekt jest bardziej złożony, niż mogłoby się początkowo wydawać. Dzięki temu ocena brzmi dojrzalej i mniej schematycznie.



Zaskakujące zestawienie


The most impressive part of the museum is not its enormous digital exhibition, but a small room filled with objects donated by local residents.


Zaskakujące zestawienie polega na skonfrontowaniu elementu, który zgodnie z oczekiwaniami powinien robić największe wrażenie, z czymś mniej oczywistym, co w praktyce okazuje się znacznie ważniejsze.


Taka konstrukcja działa dobrze, ponieważ podważa przewidywania czytelnika. Zamiast pisać jedynie, że mała wystawa była interesująca, pokazujemy, że okazała się bardziej wartościowa niż najbardziej widowiskowa część muzeum.


Możesz wykorzystać tę metodę między innymi do porównania:

  • rozmachu z autentycznością,

  • popularności z rzeczywistą jakością,

  • nowoczesnej formy z prostym, ale skutecznym rozwiązaniem,

  • pierwszego wrażenia z późniejszym doświadczeniem,

  • głównej atrakcji z mniej widocznym elementem.



Wyraźne wartościowanie


What sets this course apart is the amount of practical speaking time it provides.


Review powinno zawierać jasne oceny. Poniższe konstrukcje wyraźnie wskazują, co jest największą zaletą, słabością albo cechą wyróżniającą recenzowany obiekt. Dzięki nim możesz uniknąć przesadnie prostych osądów typu 'It was impressive' / ' I liked it' etc.:

  • What sets it apart is...

  • Its greatest strength is...

  • The most impressive aspect is...

  • Its main weakness lies in...

  • What makes it particularly effective is...

  • The real highlight is...


Takie sformułowania porządkują argumentację i od razu pokazują czytelnikowi, jaki element uważasz za najważniejszy. Pamiętaj jednak, że samo mocne wartościowanie nie wystarczy. Po nim powinno pojawić się wyjaśnienie, przykład albo informacja o efekcie wywołanym u odbiorcy.

What sets this course apart is the amount of practical speaking time it provides, allowing participants to use new vocabulary immediately instead of merely completing written exercises.


Dopiero druga część zdania pokazuje, dlaczego wskazana cecha rzeczywiście ma znaczenie.



Kontrolowane budowanie ciekawości


Without giving too much away, the final section forces the audience to reconsider almost everything they have seen before.


Budowanie ciekawości jest szczególnie przydatne w recenzjach książek, filmów, seriali i przedstawień. Pozwala zasugerować, że historia zawiera ważny zwrot, odkrycie albo nietypowe rozwiązanie, bez zdradzania szczegółów fabuły.


Możesz wykorzystać zwroty takie jak:

  • without giving too much away,

  • what follows is best discovered by the viewer,

  • the less you know beforehand, the better,

  • the final part changes the way we understand...,

  • as the story develops, it becomes clear that...


Najważniejsze jest słowo kontrolowane. Celem nie jest tworzenie pustego napięcia ani pisanie zagadkowych zdań, które niczego nie wnoszą. Musisz przekazać czytelnikowi wystarczająco dużo informacji, aby zrozumiał charakter dzieła i Twoją ocenę, ale nie tyle, żeby pozbawić go przyjemności samodzielnego odkrywania historii.


Poza tym, trzeba uważać na to, żeby nie 'przestrzelić'. Jeśli próbujesz zbudować napięcie, niech w Twoim tekście znajdzie się później rozwinięcie i uwolnienie tego napięcia. Innymi słowy, jeśli masz build-up, to musisz mieć też drop. W przeciwnym wypadku czytelnik zostaje z niesmakiem i poczuciem niepełności.



Ostateczna uwaga o stylu

Pamiętaj, że ciekawy styl nie oznacza przypadkowego ozdabiania tekstu. Nie zastąpi on też spójnej, logicznie ułożonej, koherentnej treści.


Tekst powinien przede wszystkim:

  • przekazywać istotną informację,

  • rozwijać ocenę,

  • prowadzić do rekomendacji,

  • pomagać czytelnikowi podjąć decyzję.


Jeżeli potrafisz zrobić powyższe, a jednocześnie popisać się ładnym, angażującym stylem i zaawansowanym językiem - wtedy można powiedzieć, że osiągnęłaś/osiągnąłeś sukces.

Baner prowadzący do kursu przygotowującego do C1 Advanced (CAE) online w We Need To Talk

Jakiego stylu wymaga CAE Review?


Review w CAE - w odróżnieniu do essayu, raportu oraz proposalu - powinien mieć nieformalny lub neutralny styl. To oznacza, że tekst może być:

  • bardziej osobisty niż Report lub Proposal,

  • bardziej bezpośredni niż Essay,

  • bardziej dynamiczny,

  • nieco bardziej kreatywny,

  • skierowany bezpośrednio do czytelnika.


Nadal należy jednak unikać:

  • nadmiaru slangu,

  • bardzo potocznych wyrażeń,

  • przesadnych emocji,

  • niekontrolowanego używania wykrzykników,

  • języka przypominającego rozmowę na czacie,

  • wulgaryzmów,

  • powtarzania prostych słów typu good, nice, bad.


Więcej o stylu nieformalnym znajdziesz w osobnym artykule.

Jak pisać nieformalnie po angielsku – praktyczny przewodnik do sekcji Writing (Matura, FCE, CAE, CPE i IELTS)



Przydatne zwroty do CAE Review


Gotowe zwroty mogą pomóc Ci uporządkować tekst i precyzyjniej wyrażać ocenę. Warto z nich korzystać trenując przed egzaminem pisanie Review, pamiętając jednocześnie, że nie powinny one jednak zastępować rozwijania treści.


Angażujące rozpoczęcie

  • Have you ever wondered...?

  • What would you do if...?

  • Few films manage to...

  • It is not often that...

  • At first glance, ...

  • From the moment ..., ...

  • Anyone expecting ... may be surprised.

  • It is difficult to imagine a better...


Przedstawianie filmu, książki lub historii

  • The film tells the story of...

  • The story follows...

  • The novel centres on...

  • Set in..., the film follows...

  • The main character is...

  • The story begins when...

  • Without giving too much away, ...

  • The basic idea may sound familiar, but...


Przedstawianie miejsca, produktu lub usługi

  • Located in..., the hotel offers...

  • The course is aimed primarily at...

  • The app allows users to...

  • The main purpose of the service is to...

  • The museum consists of...

  • The product is designed for...

  • On arrival, visitors are immediately struck by...


Ogólna ocena

  • Overall, ...

  • On the whole, ...

  • My overall impression was...

  • It largely lives up to expectations.

  • It turned out to be far more ... than expected.

  • The experience was generally positive, although...

  • Despite several weaknesses, ...

  • It is difficult not to be impressed by...


Opisywanie mocnych stron

  • The greatest strength of ... is...

  • What makes it particularly effective is...

  • What sets it apart from similar ... is...

  • The most impressive aspect is...

  • One of its strongest features is...

  • It succeeds in...

  • It does an excellent job of...

  • Particular praise should be given to...

  • The real highlight is...


Opisywanie słabszych stron

  • Its main weakness is...

  • The only significant drawback is...

  • It is less successful when...

  • It occasionally struggles to...

  • One disappointing aspect is...

  • Unfortunately, ... does not live up to expectations.

  • The experience is slightly weakened by...

  • It falls short when it comes to...

  • This may prove frustrating for...


Wyjaśnianie efektu

  • This makes the film feel...

  • As a result, the viewer...

  • This allows the audience to...

  • This creates a strong sense of...

  • The contrast makes ... particularly memorable.

  • It encourages the reader to...

  • It leaves the audience wondering...

  • It remains with you long after...

  • This prevents the story from becoming...

  • The result is both ... and...


Porównywanie oczekiwań z rzeczywistością

  • Although I initially expected..., ...

  • Contrary to what the title suggests, ...

  • It may appear to be..., but...

  • While similar products tend to..., this one...

  • It is not as ... as its advertising suggests.

  • Despite its promising beginning, ...

  • It exceeded my expectations in terms of...


Określanie grupy docelowej

  • It will appeal particularly to...

  • It is ideally suited to...

  • It would be an excellent choice for...

  • It is likely to satisfy viewers who...

  • Those interested in ... will find plenty to enjoy.

  • Younger readers may appreciate...

  • It may be less suitable for...

  • Anyone expecting ... may be disappointed.

  • This is not the best option for people who...


Formułowanie rekomendacji

  • I would strongly recommend...

  • I would have no hesitation in recommending...

  • It is well worth seeing.

  • It is certainly worth a visit.

  • It deserves a place on...

  • Those looking for ... will not be disappointed.

  • Despite its weaknesses, it is well worth...

  • I would recommend it primarily to...

  • It is difficult to recommend it to...

  • Unless you are particularly interested in..., you may prefer to...

  • On balance, I would recommend...



Jak oceniane jest Review w CAE?


Review, podobnie jak inne teksty w CAE Writing, oceniane jest według czterech głównych kryteriów: Content, Communicative Achievement, Organisation i Language. W praktyce oznacza to, że liczy się nie tylko poprawność językowa, ale też to, czy tekst rzeczywiście odpowiada na zadanie, jest logicznie zbudowany i pasuje do formy raportu.


W skrócie:

  • Content sprawdza, czy odpowiedziałeś na wszystkie elementy polecenia i jasno przedstawiłeś swoją opinię.

  • Communicative Achievement dotyczy stylu i tego, czy tekst brzmi jak formalny, uporządkowany essay.

  • Organisation ocenia strukturę, czyli podział na akapity i logiczne prowadzenie argumentów.

  • Language obejmuje zakres i poprawność języka, w tym gramatykę i słownictwo.


To tylko ogólny przegląd. Szczegółowe omówienie każdego kryterium, wraz z przykładami i wskazówkami, znajdziesz w osobnym artykule:

Jak oceniany jest Writing w CAE – szczegółowe kryteria.



Najczęstsze błędy w CAE Writing Part 2 – Review


1. Streszczanie zamiast oceniania

Jeśli po przeczytaniu Review czytelnik (czyli egzaminator) wie co się w danym dziele wydarzyło, ale nie było to dobre czy złe i dlaczego - oznacza to, że gdzieś po drodze zapomniałaś/eś o napisaniu recenzji, a zamiast tego napisałaś/eś streszczenie.


2. Brak wyraźnej rekomendacji

Stwierdzenie, że coś było dobre, nie zawsze wystarcza. Czytelnik powinien wiedzieć:

  • czy to polecasz,

  • komu,

  • z jakiego powodu,

  • jakie oczekiwania powinien mieć.



3. Pominięcie wskazanej grupy odbiorców

Jeżeli polecenie pyta, czy książka nadaje się dla nastolatków, samo napisanie I recommend this book jest zbyt ogólne. Musisz wówczas odnieść cechy książki do potrzeb lub zainteresowań nastolatków.



4. Pisanie Essayu zamiast Review

Review nie powinno rozpoczynać się od bardzo ogólnej dyskusji:

Nowadays, films are an important part of modern society and many people watch them in their free time.


Lepiej szybciej przejść do konkretnego dzieła i jego oceny.



5. Pisanie Reportu zamiast Review

Formalny tytuł, pięć technicznych nagłówków i konstrukcje typu The aim of this review is to assess... mogą sprawić, że tekst będzie przypominał raport. Review powinno być bardziej naturalne i angażujące.



6. Nadużywanie prostych przymiotników

Spójrz na poniższe zdanie:

The film was great. The actors were good. The music was also very nice.


Zamiast powtarzać te same oklepane przymiotniki, określ dokładniej, co chcesz powiedzieć:

  • convincing,

  • memorable,

  • atmospheric,

  • thought-provoking,

  • moving,

  • well-paced,

  • imaginative,

  • accessible,

  • informative,

  • disappointing,

  • predictable,

  • unconvincing.



7. Używanie wyszukanych przymiotników bez uzasadnienia

Samo zastosowanie słów typu outstanding, breathtaking albo ground-breaking nie tworzy jeszcze zaawansowanej recenzji. Każda mocna ocena powinna mieć podstawę.

The performances are outstanding.


Dlaczego?

The performances are outstanding, particularly in the quieter scenes, where the actors communicate tension through small changes in expression rather than dramatic dialogue.



8. Przesadnie reklamowy ton

Review powinno brzmieć wiarygodnie. Mocna opinia jest w porządku, ale wymaga kontroli.



9. Zbyt wiele spoilerów lub niepotrzebnych szczegółów

Nie musisz całkowicie unikać informacji o fabule. Musisz jednak zdecydować, ile czytelnik rzeczywiście potrzebuje. Szczegółowe opisanie zakończenia rzadko pomoże Ci zrealizować zadanie, a może zepsuć doświadczenie potencjalnemu odbiorcy.



10. Losowa lista zalet i wad

Kiepski fragment:

The hotel has good rooms. The food is nice. The staff are friendly. The location is bad. The swimming pool is small.


Takie zdania nie tworzą spójnej oceny. Lepiej połączyć cechy z potrzebami odbiorcy:

Although the hotel is located some distance from the town centre, its quiet surroundings and spacious family rooms make it a good choice for visitors travelling with young children.



11. Brak związku między oceną a rekomendacją

Jeżeli przez cały tekst krytykujesz wysoką cenę, brak wsparcia i nieintuicyjną obsługę, nagłe zakończenie I strongly recommend it to everyone nie będzie logiczne.

Rekomendacja powinna wynikać z wcześniejszej treści.



12. Pominięcie jednego z punktów polecenia

Niby oczywistość, ale to jeden z najpoważniejszych błędów. Bogate słownictwo i ciekawy styl nie zrekompensują całkowitego pominięcia obowiązkowego elementu zadania!



Mini-checklista przed oddaniem Review


Przed oddaniem pracy sprawdź:

  • Czy rzeczywiście napisałam/em Review, a nie Essay, Report albo streszczenie?

  • Czy mam odpowiedni tytuł?

  • Czy pierwszy akapit przyciąga uwagę i przedstawia przedmiot recenzji?

  • Czy wiadomo, jaka jest moja ogólna opinia?

  • Czy odpowiedziałam/em na wszystkie punkty polecenia?

  • Czy opis jest wystarczający, ale nie zajmuje większości tekstu?

  • Czy oceniam konkretne elementy?

  • Czy każda ważna opinia została rozwinięta lub uzasadniona?

  • Czy wyjaśniam wpływ recenzowanego elementu na odbiorcę?

  • Czy unikam powtarzania słów good, bad, interesting i nice?

  • Czy moja recenzja brzmi wiarygodnie, a nie jak reklama?

  • Czy styl pasuje do miejsca publikacji i grupy odbiorców?

  • Czy tekst jest angażujący, ale nie przesadnie potoczny?

  • Czy jasno wskazuję, dla kogo dana rzecz będzie odpowiednia?

  • Czy moja rekomendacja wynika z wcześniejszej oceny?

  • Czy zastosowałam/em czytelny podział na akapity?

  • Czy nie zdradzam zbyt wielu szczegółów fabuły?

  • Czy tekst mieści się w limicie 220–260 słów?

  • Czy mam czas na sprawdzenie gramatyki, słownictwa i literówek?



Podsumowanie


Review jest prawdopodobnie najbardziej kreatywnym ze wszystkich tekstów, jakie mamy do wyboru w CAE Writing Part 2. Stosunkowo duża swoboda w budowaniu tego tekstu sprawia, że piszący ma olbrzymie pole do popisania się swoimi umiejętnościami językowymi.


To jednak jest również powodem, przez który wiele osób (patrząc po moich uczniach) nie przepada za tą formą - Essay, Report czy Proposal mogą wydawać się trudne, ale po poznaniu schematów i wielokrotnym przećwiczeniu tych tekstów w praktyce, stają się "pewniaczkami", w których zawsze wiadomo, o co chodzi. Review natomiast zawsze stawia przed nami nowe wyzwanie, choć i tutaj można wyuczyć się wielu rzeczy, które później możemy "powielać" w każdej nowej recenzji.


Jeśli chcesz potrenować pisanie Review (albo też pozostałych tekstów z sekcji Writing) to możesz chcieć rozważyć 🔗 mój kurs przygotowawczy do CAE. Jeżeli tylko Writing jest dla Ciebie problemem, możemy skupić się na tej właśnie sekcji - wówczas będąc Twoim mentorem od tekstów przeprowadzę Cię przez cały proces tak, aby dzień egzaminu nie przyniósł rozczarowania.




Komentarze


bottom of page