Jak napisać artykuł na maturze rozszerzonej z angielskiego?
- Przemysław Koronkiewicz
- 23 lip
- 16 minut(y) czytania
Zaktualizowano: 24 lip
Artykuł na maturze rozszerzonej daje nieco więcej swobody niż rozprawka. Możesz bezpośrednio zwracać się do czytelnika, rozpocząć od pytania, użyć bardziej obrazowego języka i zakończyć tekst mocnym komentarzem.
Ta swoboda bywa jednak pułapką. Artykuł nadal jest zadaniem egzaminacyjnym. Musi mieć przemyślaną strukturę, realizować oba elementy polecenia i mieścić się w limicie słów. Ciekawy tytuł oraz efektowny wstęp nie wystarczą, jeśli połowa tematu została potraktowana powierzchownie.
W tym artykule pokażę Ci, jak napisać artykuł publicystyczny krok po kroku: od analizy polecenia i wyboru tytułu po rozwinięcie obu elementów oraz zakończenie.
Ogólne informacje o wszystkich formach znajdziesz również w artykule:
Writing na maturze rozszerzonej z angielskiego – formy wypowiedzi, strategie i zasady oceniania.
NAWIGACJA PO ARTYKUŁACH DOTYCZĄCYCH MATURY ROZSZERZONEJ Z ANGIELSKIEGO: Jeśli interesuje Cię cała sekcja Writing, przeczytaj ten artykuł: 🔗 Writing na maturze rozszerzonej z angielskiego ⇗ Szczegółowe omówienie tekstów z sekcji Writing: 🔗 Jak napisać rozprawkę na maturze rozszerzonej z angielskiego? ⇗ 🔗 Jak napisać list formalny na maturze rozszerzonej z angielskiego? ⇗ |
SPIS TREŚCI
TEORIA
Najważniejsze informacje o artykule na maturze rozszerzonej
Czym jest artykuł publicystyczny?
Czym artykuł różni się od rozprawki?
Czy artykuł musi mieć tezę?
Jak analizować polecenie?
Oba elementy muszą zostać rzeczywiście zrealizowane
PRAKTYKA
Jak zaplanować artykuł?
Struktura artykułu na maturze rozszerzonej
Jak napisać dobry tytuł artykułu?
Jak napisać wstęp do artykułu?
Jak napisać pierwszy akapit rozwinięcia?
Jak napisać drugi akapit rozwinięcia?
Artykuł nie zawsze musi być argumentacyjny w ten sam sposób
Jak napisać zakończenie artykułu?
DODATKOWE INFORMACJE
Jaki styl powinien mieć artykuł?
Jak używać angażującego języka?
Jak rozwijać treść w artykule?
Przydatne zwroty do artykułu
Przykładowy artykuł na maturze rozszerzonej z angielskiego
Dlaczego ten artykuł działa?
Jak oceniany jest artykuł?
Ile słów powinien mieć artykuł?
Najczęstsze błędy w artykule
Checklista przed oddaniem artykułu
Podsumowanie
Najważniejsze informacje o artykule na maturze rozszerzonej
Artykuł publicystyczny jest jedną z trzech form wypowiedzi, które mogą pojawić się w części Writing na maturze rozszerzonej. Pozostałe to rozprawka i list formalny.
Na egzaminie:
otrzymujesz dwa tematy i wybierasz jeden z nich,
każdy temat zawiera dwa elementy, które trzeba omówić,
tekst powinien mieć od 200 do 250 słów,
artykuł musi mieć tytuł,
za całe zadanie Writing możesz otrzymać maksymalnie 13 punktów.
Rozprawka, list formalny i artykuł są traktowane jako teksty argumentacyjne, ale mogą zawierać również elementy opisu, relacjonowania, sprawozdania lub recenzji.
Czym jest artykuł publicystyczny?
W artykule przedstawiasz określony problem lub zjawisko społeczne. Możesz je wyjaśniać, komentować, oceniać, opisywać albo próbować wpłynąć na sposób myślenia czytelnika.
Według CKE artykuł może zawierać między innymi:
komentarze autora,
ocenę faktów,
elementy opinii,
opis miejsca, osoby lub zjawiska,
relację albo sprawozdanie,
elementy recenzji,
próbę kształtowania opinii odbiorcy.
Dobrze napisany artykuł powinien mieć przyciągający uwagę tytuł, interesujący wstęp oraz zakończenie zgodne z treścią tekstu.
To oznacza, że artykuł nie ma jednego sztywnego schematu argumentacyjnego.
W jednym zadaniu możesz zostać poproszony o omówienie przyczyn jakiegoś zjawiska i ocenę jego konsekwencji. W innym masz zrelacjonować wydarzenie i zachęcić czytelników do udziału w kolejnej edycji. Jeszcze inny temat może wymagać opisania konkretnego miejsca oraz wyjaśnienia, dlaczego warto je odwiedzić.
Forma pozostaje ta sama, ale funkcje poszczególnych części tekstu zależą od polecenia.
Czym artykuł różni się od rozprawki?
Najważniejsza różnica dotyczy relacji z czytelnikiem. Rozprawka jest zwykle bardziej zdystansowana. Autor przedstawia tezę, rozwija argumenty i prowadzi czytelnika do logicznego wniosku. Artykuł powinien natomiast mocniej angażować odbiorcę.
W artykule możesz:
zadawać pytania,
zwracać się bezpośrednio do czytelnika,
posługiwać się bardziej obrazowym językiem,
wyraźnie oceniać przedstawione zjawiska,
rozpocząć od krótkiej sceny lub zaskakującego zestawienia,
zakończyć pytaniem albo wezwaniem do refleksji.
Porównaj dwa wstępy dotyczące krótkich filmów w mediach społecznościowych.
Wstęp bardziej typowy dla rozprawki:
Watching numerous short videos on a daily basis has both advantages and disadvantages, which should be carefully considered.
Zdanie jest poprawne, ale brzmi jak zapowiedź uporządkowanej argumentacji.
Wstęp bardziej typowy dla artykułu:
How many videos have you watched today? Five? Twenty? Perhaps you stopped counting before breakfast.
Druga wersja od razu wciąga czytelnika w temat. Nie oznacza to, że cały artykuł powinien składać się z pytań i efektownych zdań. Po angażującym otwarciu nadal trzeba rzeczowo zrealizować polecenie.
Czy artykuł musi mieć tezę?
Nie w takim znaczeniu jak rozprawka.
W rozprawce teza jest obowiązkowym elementem formy i powinna znajdować się we wstępie. W artykule elementem charakterystycznym jest przede wszystkim tytuł, a wprowadzenie powinno być zgodne z tematem, ciekawe i zachęcające do dalszej lektury.
Nie oznacza to jednak, że wstęp może być pozbawiony kierunku.
Czytelnik powinien szybko zrozumieć:
czego dotyczy artykuł,
dlaczego temat jest istotny,
jakie pytanie lub problem zostanie omówiony.
Możesz też zasygnalizować własne stanowisko, szczególnie gdy polecenie wymaga oceny danego rozwiązania.
Przykład:
Short videos may seem harmless, but the way we consume them can influence much more than our free time.
To nie jest formalna teza rozprawki, ale zdanie jasno pokazuje kierunek dalszego tekstu.
Jak analizować polecenie?
Zanim zaczniesz pisać, znajdź w temacie cztery informacje:
Gdzie artykuł zostanie opublikowany?
Kim są jego potencjalni czytelnicy?
Jakie dwa elementy musisz omówić?
Jakie funkcje ma pełnić tekst?
Spójrzmy na przykładowy temat:
Coraz więcej młodych osób regularnie ogląda krótkie filmy publikowane w mediach społecznościowych. Napisz artykuł na stronę internetową swojej szkoły, w którym omówisz przyczyny popularności tej formy treści oraz ocenisz jej wpływ na zdolność koncentracji.
Miejsce publikacji:
Strona internetowa szkoły.
Odbiorcy:
Przede wszystkim uczniowie, ale prawdopodobnie również nauczyciele i rodzice.
Pierwszy element:
Przyczyny popularności krótkich filmów.
Drugi element:
Ocena ich wpływu na zdolność koncentracji.
Funkcje tekstu:
Omówienie przyczyn (pierwszy element) i ocena konsekwencji (drugi element).
Oba elementy muszą zostać rzeczywiście zrealizowane
Podczas oceniania egzaminator sprawdza oddzielnie realizację pierwszego i drugiego elementu polecenia. Najwyżej oceniana jest realizacja pogłębiona lub wieloaspektowa, poparta przykładami albo szczegółowym omówieniem. Samo wyliczenie kilku argumentów lub cech bez ich rozwinięcia jest traktowane jako realizacja powierzchowna.
Wersja powierzchowna:
Short videos are popular because they are short, entertaining, colourful and easy to watch.
Autor wymienia cztery cechy, ale żadnej nie wyjaśnia.
Wersja rozwinięta:
Short videos fit easily into moments that would otherwise remain unused, such as a journey to school or a short break between lessons. Because each clip lasts only a few seconds, viewers do not feel that they need to plan time for watching it.
Pojawia się pogłębienie tematu poprzez przedstawienie konkretnego mechanizmu: krótka forma pozwala wypełnić niewielkie przerwy w ciągu dnia.
Jak zaplanować artykuł?
Krótki plan może wyglądać następująco:
Temat: krótkie filmy w mediach społecznościowych.
Odbiorcy: uczniowie.
Tytuł: More Content, Less Attention?
Wstęp: pytanie o liczbę obejrzanych dzisiaj filmów.
Pierwszy element – przyczyny popularności:
krótki czas trwania,
możliwość oglądania w każdej wolnej chwili,
treści dostosowane do zainteresowań użytkownika,
połączenie obrazu, muzyki i tekstu.
Drugi element – wpływ na koncentrację:
przyzwyczajenie do szybkiej zmiany bodźców,
trudność z wykonywaniem wolniejszych zadań,
wartościowe materiały edukacyjne jako przeciwwaga,
problem pojawia się przede wszystkim przy braku kontroli.
Zakończenie: krótkie filmy nie muszą zniknąć, ale trzeba korzystać z nich świadomie.
Plan nie musi zawierać pełnych zdań. Jego zadaniem jest sprawdzenie, czy:
masz pomysł na oba elementy,
argumenty nie powtarzają się,
zakończenie będzie wynikało z rozwinięcia,
cały tekst zmieści się w limicie.
Struktura artykułu na maturze rozszerzonej
W większości przypadków sprawdzi się następująca struktura:
tytuł,
angażujący wstęp,
akapit rozwijający pierwszy element,
akapit rozwijający drugi element,
zakończenie.
Możesz zastosować pięć akapitów, jeżeli jeden z elementów wymaga podzielenia na dwie wyraźnie różne części. Podział powinien jednak wynikać z treści, a nie z mechanicznego przekonania, że „im więcej akapitów, tym lepiej”.
Jak napisać dobry tytuł artykułu?
Tytuł jest obowiązkowym elementem formy. Brak tytułu oznacza utratę jednego z elementów ocenianych w ramach zgodności z poleceniem.
Dobry tytuł powinien:
pozostawać zgodny z tematem,
sugerować główną myśl tekstu,
wzbudzać zainteresowanie,
być możliwie zwięzły.
Dobry tytuł można stworzyć posługując się jedną z poniższych technik:
Pytanie
Are Short Videos Stealing Our Attention?
Zaskakujące zestawienie
More Content, Less Focus
Bezpośredni zwrot do czytelnika
Think Before You Swipe
Mocne stwierdzenie
The Fastest Habit of Our Generation
Prosty tytuł
The Popularity of Short Videos
Ostatnia wersja prawdopodobnie najmniej atrakcyjna, bo nie angażuje zbytnio czytelnika. Jest jednak zgodna z tematem, więc nie jest błędna. W ostateczności może posłużyć jako deska ratunkowa, jeśli nie jesteś w stanie wymyślić nic bardziej kreatywnego.
Tytuł nie może obiecywać innego tekstu
Załóżmy, że nazywasz artykuł:
Five Ways to Improve Your Concentration
Czytelnik spodziewa się listy praktycznych porad. Jeśli później piszesz głównie o przyczynach popularności mediów społecznościowych, tytuł nie odpowiada treści.
Nie próbuj również tworzyć efektownego tytułu za wszelką cenę. Prosty tytuł zgodny z tematem będzie lepszy niż kreatywna konstrukcja, której znaczenie trudno zrozumieć.
Jak napisać wstęp do artykułu?
Wstęp powinien spełniać dwa warunki:
pozostawać zgodny z tematem,
zachęcać do dalszego czytania.
CKE jako możliwe sposoby rozpoczęcia artykułu wymienia między innymi pytanie, fakt, anegdotę oraz barwny język. Schematyczny wstęp bardziej charakterystyczny dla rozprawki może zostać oceniony niżej.
Pytanie retoryczne
How many videos have you watched today? Five? Twenty? Perhaps you stopped counting before breakfast.
Pytanie od razu włącza czytelnika do tekstu. Nie przesadzaj jednak z ich liczbą. Seria pięciu pytań bez odpowiedzi zaczyna brzmieć sztucznie i zajmuje miejsce potrzebne na realizację polecenia.
Krótka scenka
You open an app to watch one short clip. Twenty minutes later, you are still scrolling and can barely remember the first video.
Taki początek przedstawia sytuację, którą czytelnik może rozpoznać z własnego doświadczenia.
Zaskakujące zestawienie
We have access to more information than any previous generation, yet we often struggle to focus on a single page.
Kontrast może szybko wprowadzić główny problem artykułu.
Bezpośredni zwrot do czytelnika
The next time you reach for your phone during a short break, pay attention to what happens afterwards.
Bezpośrednie you jest w artykule dopuszczalne i często brzmi naturalniej niż całkowicie bezosobowy styl.
Wyraźne wartościowanie
Short videos are brilliantly designed to attract attention. Unfortunately, keeping that attention is a completely different matter.
Autor od początku pokazuje swój stosunek do zjawiska.
Cytat
Cytat może być dobrym otwarciem, ale używaj go tylko wtedy, gdy masz pewność co do jego treści i autora. Nie wymyślaj słów znanej osoby wyłącznie po to, aby wstęp brzmiał bardziej efektownie.
Czego unikać?
Nowadays, social media is becoming more and more popular among people all over the world.
Zdanie jest związane z tematem, ale:
zdania zaczynające się od "Nowadays..." są już niemal memem przez swoją wszędobylskość w pracach uczniów oraz
to konkretne zdanie pozostaje bardzo ogólne. Mogłoby otwierać artykuł o niemal dowolnym aspekcie internetu.
Lepiej szybciej przejść do konkretnego problemu:
Short videos have transformed the way many young people spend even the briefest moments of free time.
Jak napisać pierwszy akapit rozwinięcia?
Najbezpieczniej przeznaczyć pierwszy akapit na pierwszy element wskazany w poleceniu.
W naszym przykładzie są to przyczyny popularności krótkich filmów.
Dobry akapit może opierać się na schemacie:
główna myśl → wyjaśnienie → przykład lub konsekwencja
Wersja powierzchowna
Short videos are popular because they are entertaining and convenient. They are also easy to find and there are lots of them.
Wersja rozwinięta
Their popularity is not difficult to explain. Most clips last less than a minute, so they fit easily into a bus journey or a short break between lessons. Platforms also recommend content based on users’ interests, which means there is always something new to watch.
Druga wersja nie tylko wymienia cechy. Wyjaśnia, dlaczego krótki czas trwania oraz system rekomendacji zachęcają do dalszego oglądania.
Jak napisać drugi akapit rozwinięcia?
Drugi akapit powinien realizować drugi element polecenia i logicznie wynikać z wcześniejszej części. W naszym przykładzie trzeba ocenić wpływ krótkich filmów na koncentrację.
Przykład:
The problem is that constant stimulation may make slower activities feel less rewarding. After watching dozens of rapidly changing clips, reading a long chapter or listening to a detailed explanation can require noticeably more effort. This does not mean that every short video is harmful, but difficulties may arise when it becomes someone’s main way of consuming information.
Autor:
przedstawia problem,
wyjaśnia jego mechanizm,
podaje konkretne przykłady wolniejszych czynności,
unika skrajnego stwierdzenia, że wszystkie krótkie filmy są szkodliwe,
wyraźnie ocenia opisywane zjawisko.
Artykuł nie zawsze musi być argumentacyjny w ten sam sposób
Polecenie może wymagać różnych działań, tj.:
Omówienie przyczyn
Wyjaśniasz, dlaczego dane zjawisko występuje.
Opisanie miejsca lub wydarzenia
Przedstawiasz szczegóły pozwalające czytelnikowi wyobrazić sobie daną sytuację.
Zrelacjonowanie wydarzenia
Opisujesz, co się wydarzyło, ale możesz również komentować i oceniać przebieg wydarzeń.
Ocenienie rozwiązania
Przedstawiasz jego skutki, mocne strony, ograniczenia albo własne stanowisko.
Zarekomendowanie czegoś
Wyjaśniasz, dlaczego czytelnik powinien zainteresować się daną książką, inicjatywą, wydarzeniem lub miejscem.
Przekonanie czytelnika do działania
Nie tylko opisujesz problem, ale próbujesz wpłynąć na odbiorcę. Zawsze sprawdzaj czasowniki użyte w poleceniu. To one pokazują, co masz zrobić z danym tematem.
Jak napisać zakończenie artykułu?
Zakończenie powinno wynikać z treści artykułu i domykać rozpoczęty wcześniej tok myślenia. Możesz na przykład:
przedstawić końcową ocenę,
wrócić do obrazu lub pytania ze wstępu,
zachęcić do działania,
pozostawić czytelnika z pytaniem,
wskazać możliwe rozwiązanie.
Końcowa ocena
Short videos can be entertaining and informative, but they should not become our only source of knowledge.
Nawiązanie do wstępu
Jeżeli zaczynasz od sceny niekontrolowanego przewijania ekranu, możesz zakończyć:
Perhaps the next time twenty minutes disappear, it will be worth asking who was really in control.
Wezwanie do działania
Enjoy the next video, but make sure that you are the person deciding when to stop.
Pytanie pozostawione czytelnikowi
The most important question may not be how long the videos are, but how much control we have over the next swipe.
Pytanie powinno wynikać z tekstu. Nie dodawaj go tylko dlatego, że „artykuły kończą się pytaniem”.
Czego unikać?
Unikaj zakończeń, które są przesadnie ogólne i nie wnoszą absolutnie nic świeżego do tekstu.
To sum up, this topic has many advantages and disadvantages.
To zakończenie mogłoby pasować do niemal każdego tekstu. Nie pokazuje, jakie wnioski wynikają z konkretnej argumentacji.
CKE wymaga, aby zakończenie było zgodne zarówno z tematem, jak i rozwinięciem. Schematyczne podsumowanie lub powtórzenie wstępu niemal tymi samymi słowami może zostać ocenione niżej.
Jaki styl powinien mieć artykuł?
Artykuł nie musi być tak formalny jak rozprawka. Jego styl powinien być dostosowany do:
miejsca publikacji,
odbiorców,
tematu,
celu tekstu.
Artykuł kierowany do uczniów na stronie internetowej szkoły może być bardziej bezpośredni niż tekst przeznaczony do czasopisma popularnonaukowego.
W stylu neutralnym (najczęściej stosowanym w artykułach) możesz używać:
bezpośredniego you,
pytań retorycznych,
krótszych zdań dla podkreślenia ważnej myśli,
wyrażeń wartościujących,
naturalnych kontrastów,
bardziej obrazowego słownictwa,
kontrolowanych form skróconych, takich jak it’s lub don’t, jeżeli pasują do tonu tekstu.
Nie oznacza to zgody na:
slang,
język wiadomości tekstowych,
przesadną poufałość,
serię wykrzykników,
przypadkowe żarty,
wyrażenia, nad którymi nie panujesz.
Przykłady dobrych i złych praktyk w odniesieniu do stylu artykułu
Zbyt potocznie
Short videos are super cool, but they can totally mess up your brain.
Naturalniej
Short videos can be highly entertaining, but constant exposure to them may affect the way we concentrate.
Zbyt formalnie i sztucznie
It is an indisputable proposition that the aforementioned audiovisual materials exert a detrimental influence upon contemporary adolescents.
Naturalniej
There is good reason to believe that this form of content can influence young people’s attention.
Celem nie jest brzmienie ani jak rozmowa ze znajomym, ani jak dokument prawny - język ma być klarowny i precyzyjny, ale jednocześnie przystępny i atrakcyjny.
Jak używać angażującego języka?
Pytania retoryczne
Have you ever opened an app for a minute and stayed there far longer than planned?
Jedno pytanie może dobrze rozpocząć artykuł lub przeprowadzić czytelnika do kolejnego elementu.
Bezpośredni zwrot
Think about the last time you tried to read after spending half an hour scrolling.
Pozwala odnieść temat do doświadczenia odbiorcy.
Zaskakujące zestawienie
We consume more content but remember less of it.
Krótki kontrast może zastąpić znacznie dłuższe wyjaśnienie.
Wyraźne wartościowanie
The convenience is undeniable. The consequences are easier to ignore.
Autor pokazuje stanowisko bez używania prostego I think.
Kontrolowane budowanie ciekawości
The real reason for their popularity, however, may have less to do with the videos themselves.
Takie zdanie zapowiada dalsze wyjaśnienie. Nie nadużywaj jednak podobnych konstrukcji, ponieważ artykuł nie powinien zmieniać się w sztuczny clickbait.
Jak rozwijać treść w artykule?
W artykule, podobnie jak w rozprawce, sam pomysł nie wystarcza. Trzeba go rozwinąć.
Możesz korzystać z prostego schematu:
stwierdzenie → wyjaśnienie → przykład → skutek lub komentarz
Stwierdzenie
Short videos are convenient.
Wyjaśnienie
They can be watched during even the shortest break.
Przykład
A student waiting a few minutes for a bus can easily watch several clips.
Skutek
As a result, this form of entertainment fits into parts of the day that previously remained screen-free.
Nie każdy argument musi zawierać dokładnie cztery zdania. Ten schemat pokazuje jednak, w jaki sposób przejść od ogólnego stwierdzenia do pełnej realizacji tematu.
Podczas pisania zadawaj sobie pytania pomocnicze, które mogą naprowadzić Cię na odpowiednie tory pomóc Ci na nie wrócić, jeśli odpłynęłaś/ąłeś trochę w inne rejony myśli:
Dlaczego tak jest?
Jak wygląda to w praktyce?
Kogo to dotyczy?
Do czego może to prowadzić?
Co z tego wynika dla czytelnika?
Przydatne zwroty do artykułu
Gotowe wyrażenia mogą pomóc w budowaniu tekstu, ale nie powinny zastępować treści.
Angażowanie czytelnika
Have you ever wondered…?
Think about the last time…
Imagine spending an entire day without…
You may not realise how often…
Wprowadzanie tematu
Over the past few years,…
It is becoming increasingly common to…
Few trends have changed our habits as quickly as…
There is no denying that…
Wyjaśnianie przyczyn
One reason for this is that…
Much of its popularity comes from…
This is partly because…
Another factor worth considering is…
Wprowadzanie przykładu
For instance,…
A good example of this is…
Consider a student who…
This can be seen when…
Wyrażanie oceny
The main benefit is…
The real problem begins when…
What makes this particularly concerning is…
This may seem harmless, but…
Wprowadzanie kontrastu
However,…
At the same time,…
That said,…
Despite these benefits,…
The situation is not entirely negative.
Zakończenie
The real challenge is…
Ultimately,…
The next time you…, remember that…
Perhaps it is time to…
The question we should be asking is…
Nie umieszczaj pytania retorycznego, bezpośredniego zwrotu i wykrzyknika w każdym akapicie. Tekst powinien angażować czytelnika, a nie nieustannie domagać się jego uwagi.
Przykładowy artykuł na maturze rozszerzonej z angielskiego
Temat
Coraz więcej młodych osób regularnie ogląda krótkie filmy publikowane w mediach społecznościowych. Napisz artykuł na stronę internetową swojej szkoły, w którym omówisz przyczyny popularności tej formy treści oraz ocenisz jej wpływ na zdolność koncentracji.
Model answer
More Content, Less Attention?
Open any social media app and within seconds you can watch a cooking tip, a comedy sketch and a summary of a news story. Short videos have become a natural part of everyday life, especially for young people. But what makes them so attractive, and are they changing the way we concentrate?
Their popularity is not difficult to explain. Most clips last less than a minute, so they fit easily into a bus journey or a short break between lessons. Platforms also recommend content based on users’ interests, which means there is always something new to watch. In addition, short videos combine images, music and text, making even complicated ideas seem quick and accessible.
The problem is that constant stimulation may make slower activities feel less rewarding. After watching dozens of rapidly changing clips, reading a long chapter or listening to a detailed explanation can require noticeably more effort. This does not mean that every short video is harmful. Some provide useful information and can encourage viewers to explore a topic further. Difficulties arise when they become the main way in which someone consumes information.
Short videos are unlikely to disappear, nor do they need to. The real challenge is learning to use them deliberately rather than automatically. Perhaps the most important question is not how long the videos are, but how much control we have over the next swipe.
Liczba słów: 234
Dlaczego ten artykuł działa?
Ma tytuł zgodny z treścią
More Content, Less Attention? zapowiada zarówno popularność krótkich treści, jak i problem koncentracji.
Wstęp angażuje czytelnika
Autor rozpoczyna od konkretnej sceny i pytania, ale szybko przechodzi do głównego tematu.
Oba elementy polecenia są wyraźnie rozwinięte
Drugi akapit omawia przyczyny popularności krótkich filmów. Trzeci ocenia ich wpływ na koncentrację.
Argumentacja nie jest jednostronna
Autor pokazuje zagrożenia, ale zauważa również edukacyjny potencjał krótkich treści. Dzięki temu ocena nie brzmi jak uproszczony atak na media społecznościowe.
Zakończenie wynika z całego tekstu
Autor nie postuluje całkowitej rezygnacji z krótkich filmów. Zachęca do bardziej świadomego korzystania z nich, co odpowiada argumentacji przedstawionej wcześniej.
Styl pasuje do artykułu
W tekście pojawiają się:
pytanie skierowane do czytelnika,
bezpośredni i naturalny język,
wyraźna ocena,
angażujące zakończenie.
Jednocześnie artykuł nie jest przesadnie potoczny.
Jak oceniany jest artykuł?
Artykuł jest oceniany według tych samych czterech kryteriów co rozprawka i list formalny:
zgodność z poleceniem – maksymalnie 5 punktów,
spójność i logika wypowiedzi – maksymalnie 2 punkty,
zakres środków językowych – maksymalnie 3 punkty,
poprawność środków językowych – maksymalnie 3 punkty.
Łącznie możesz otrzymać 13 punktów.
W przypadku artykułu szczególne znaczenie mają:
tytuł,
ciekawe i zgodne z tematem wprowadzenie,
rozwinięcie obu elementów polecenia,
zakończenie zgodne z treścią,
przemyślana kompozycja,
logiczny podział na akapity,
styl odpowiedni dla odbiorcy i miejsca publikacji.
Więcej o kryteriach oceniania tekstów na maturze rozszerzonej przeczytasz tutaj:
Ile słów powinien mieć artykuł?
Artykuł powinien mieć od 200 do 250 słów. W szczegółowej ocenie elementu formy długość uznawana jest za poprawną w przedziale od 180 do 280 słów, ale nie należy traktować tego jako alternatywnego limitu. Polecenie nadal wymaga napisania 200–250 słów.
Najbezpieczniej celować w około 215–235 słów.
Jeżeli artykuł jest zbyt krótki, sprawdź najpierw, czy:
oba elementy zostały rozwinięte,
wyjaśniłaś/eś przyczyny i skutki,
podałaś/eś przykład,
zakończenie rzeczywiście podsumowuje tekst.
Jeżeli artykuł jest za długi, usuń:
powtarzające się pytania,
ogólne zdania wprowadzające,
przykłady realizujące tę samą funkcję,
dygresje niezwiązane z poleceniem.
Najczęstsze błędy w artykule
Brak tytułu
To nie jest drobny element dekoracyjny. Tytuł należy do wymogów formy.
Tytuł nie odpowiada treści
Obiecuje poradnik, ranking lub recenzję, podczas gdy tekst dotyczy innego problemu.
Wstęp brzmi jak rozprawka
There are advantages and disadvantages of this phenomenon and they will be discussed in this article.
Zdanie mechanicznie zapowiada argumentację, ale nie angażuje czytelnika.
Efektowny wstęp odbiega od tematu
Anegdota jest ciekawa, ale nie prowadzi do problemu wskazanego w poleceniu.
Nadużywanie pytań retorycznych
Have you ever thought about it? Is it good? Is it bad? What should we do? Who is responsible?
Pytania zajmują miejsce, ale nie rozwijają treści.
Pierwszy element jest opisany, a nie omówiony
Temat wymaga wyjaśnienia przyczyn popularności zjawiska, a autor jedynie opisuje, jak ono wygląda, bez dotykania przyczyn.
Drugi element zostaje potraktowany symbolicznie
Większość tekstu poświęcona jest pierwszej części polecenia, a druga pojawia się w jednym ogólnym zdaniu.
Styl jest zbyt formalny
Artykuł zaczyna przypominać sztuczną rozprawkę akademicką i traci kontakt z czytelnikiem.
Styl jest zbyt potoczny
Autor używa slangu, wielu wykrzykników i sformułowań typowych dla prywatnej rozmowy.
Brak zakończenia
Ostatni akapit rozwija kolejny argument, ale nie domyka całego tekstu.
Zakończenie jest przypadkowym pytaniem
Pytanie nie wynika z wcześniejszej treści i zostało dodane wyłącznie po to, aby artykuł „brzmiał jak artykuł”.
Oryginalność zastępuje realizację polecenia
Tekst jest kreatywny, zabawny i dynamiczny, ale nie odpowiada na oba obowiązkowe elementy.
Checklista przed oddaniem artykułu
Rarczej nie zapamiętasz wszystkich pytań na pamięć na samym egzaminie, ale warto stosować tę checklistę pisząc teksty w ramach przygotowania - wówczas część z nich wejdzie Ci w krew i automatycznie będziesz kontrolowała/kontrolował dane aspekty pisząc pracę końcową na pradziwym egzaminie.
Treść
Czy dokładnie zrozumiałam/em oba elementy polecenia?
Czy pierwszy element został rozwinięty?
Czy drugi element został rozwinięty?
Czy nie pomyliłam/em opisu z oceną, wyjaśnieniem lub relacją?
Czy wszystkie przykłady są związane z tematem?
Czy tekst nie zawiera niepotrzebnych dygresji?
Forma
Czy artykuł ma tytuł?
Czy tytuł odpowiada treści?
Czy wstęp zachęca do czytania?
Czy tekst ma czytelny podział na akapity?
Czy zakończenie wynika z rozwinięcia?
Czy zachowałam/em właściwe proporcje między częściami?
Czy tekst ma od 200 do 250 słów?
Styl
Czy styl pasuje do miejsca publikacji i odbiorców?
Czy artykuł brzmi inaczej niż formalna rozprawka?
Czy nie użyłam/em zbyt wielu pytań retorycznych?
Czy bezpośrednie zwroty do czytelnika brzmią naturalnie?
Czy język nie jest zbyt potoczny?
Czy nie próbuję być kreatywna/y kosztem jasności?
Język
Czy nie powtarzam tych samych słów?
Czy użyłam/em precyzyjnego słownictwa związanego z tematem?
Czy zdania nie są zbyt długie i trudne do kontrolowania?
Czy sprawdziłam/em czasy, przedimki, przyimki i liczbę mnogą?
Czy łączniki rzeczywiście pokazują relacje między zdaniami?
Podsumowanie
Dobry artykuł na maturze rozszerzonej powinien łączyć dwie rzeczy: rzeczową realizację polecenia i styl, który rzeczywiście angażuje odbiorcę.
Najpierw określ, do kogo piszesz i gdzie tekst ma zostać opublikowany. Następnie znajdź dwa obowiązkowe elementy i sprawdź, jakie funkcje wskazują użyte w poleceniu czasowniki: omów, oceń, opisz, zrelacjonuj albo zachęć.
Wybierz tytuł odpowiadający treści. We wstępie zainteresuj czytelnika, ale szybko przejdź do głównego problemu. Każdy z dwóch elementów rozwiń poprzez wyjaśnienia, przykłady i konsekwencje. Na końcu przedstaw komentarz lub wniosek, który wynika z całego artykułu.
Nie musisz zamieniać każdego zdania w slogan ani zadawać pytania w każdym akapicie. Artykuł powinien brzmieć żywiej niż rozprawka, ale nadal musi być logiczny, precyzyjny i dobrze kontrolowany.
Artykuł opracowany na podstawie aktualnego Informatora o egzaminie maturalnym z języka angielskiego od roku szkolnego 2024/2025, opublikowanego przez Centralną Komisję Egzaminacyjną.
Komentarze