CAE Use of English: Part 3 (Word Formation) krok po kroku – analiza oficjalnego sample exam
Zaktualizowano: 17 cze
CAE Use of English Part 3, czyli Word Formation, czasami zwane Word Building, to dla wielu uczniów jedno z przyjemniejszych zadań w sekcji Use of English. Dostajesz tekst z lukami oraz słowo bazowe zapisane wielkimi literami. Twoim zadaniem jest przekształcić to słowo tak, żeby pasowało do zdania.
W teorii brzmi prosto (i po zdobyciu pewnego doświadczenia tak jest), ale w praktyce wiele osób traci tu punkty. Nie dlatego, że nie zna słowa, ale dlatego, że nie zna części mowy i wybiera złą formę: rzeczownik zamiast przymiotnika, przymiotnik zamiast przysłówka; liczbę pojedynczą zamiast mnogiej; formę pozytywną zamiast negatywnej itd.
W tym artykule przejdziemy przez C1 Advanced Use of English Part 3 krok po kroku na podstawie oficjalnego sample exam i omówimy każdą lukę, wyjaśniając dlaczego właśnie ta, a nie inna forma tam pasuje.
NAWIGACJA PO ARTYKUŁACH CAE: Jeśli chcesz najpierw zrozumieć, jak wygląda cały egzamin, ile trwa, jak jest oceniany i czego spodziewać się w każdej części, zajrzyj do mojego pełnego przewodnika po C1 Advanced (CAE): 🔗 C1 Advanced (CAE) – wszystko co musisz wiedzieć ⇗ A jeśli interesuje Cię konkretnie sekcja Use of English, przeczytaj też artykuł: 🔗 C1 Advanced (CAE): Use of English – typy zadań, strategie, zasady oceniania ⇗ Natomiast analizy pozostałych zadań z tej sekcji znajdziesz tutaj: 🔗 C1 Advanced (CAE) Use of English: Part 1 (Multiple-choice Cloze) ⇗ 🔗 C1 Advanced (CAE) Use of English: Part 2 (Open Cloze) ⇗ 🔗 C1 Advanced (CAE) Use of English: Part 4 (Key Word Transformation) ⇗ Jeśli chcesz przygotować się do C1 Advanced (CAE) z indywidualnym wsparciem nauczyciela, zobacz też ofertę mojego kursu przygotowującego do egzaminu: 🔗 Kurs CAE online - przygotowanie do C1 Advanced ⇗ |
Spis treści
CAE Use of English Part 3: Word Formation – co jest tu testowane?
W Part 3 dostajesz tekst z ośmioma lukami. Przy każdej luce znajduje się jedno słowo bazowe i Twoim zadaniem jest utworzyć od niego poprawną formę, na przykład:
ABLE > INABILITY
STRONG > STRENGTH
BENEFIT > BENEFICIAL
Ważne: wpisujesz tylko jedno słowo. Nie możesz dopisywać kilku wyrazów ani zmieniać całego zdania. W arkuszu odpowiedzi wszystkie odpowiedzi zapisujesz wielkimi literami.
Part 3 sprawdza zatem Twoje zdolności słowotwórcze lub - inaczej mówiąc - znajomość rodzin wyrazów w języku angielskim. Świetnym przykładem takiej rodziny jest poniższa grafika, którą przytaczałem już w artykule o całej sekcji Use of English. Nie każda rodzina jest, rzecz jasna, tak obszerna - niektóre ograniczają się zaledwie do kilku form, ale inne, jak ta poniżej, mogą ich mieć już kilkadziesiąt.
Twoim zadaniem jako pretendentki/pretendenta do certyfikatu na poziomie C1 jest zatem opanowanie języka jako ogromnego systemu powiązanych ze sobą elementów. Słowa muszą już całkowicie przestać dryfować swobodnie w Twojej głowie jak wolne elektrony, a zamiast tego muszą układać się w spójne i harmonijne grupy i supergrupy, coś jak to, co widzisz poniżej:
Analiza Part 3 - Word Formation
Poniżej omawiam tekst “Training sports champions” z oficjalnego sample paper i odpowiadający mu key. Zachęcam do spróbowania swoich sił samodzielnie przed przejściem dalej - wówczas będziesz miał(a) lepszy ogląd sytuacji, a jednocześnie będzie to już jakaś część potencjalnego przygotowania do CAE. :)
Zanim przejdziesz do rozwiązania - najważniejsza zasada w Part 3: Word Formation
Wypełniając luki w Part 3 - Word Formation zadaj sobie zawsze - ZAWSZE! - jedno najważniejsze pytanie:
" Jakiej części mowy potrzebuje to zdanie? "
Dopiero potem myśl o końcówkach, przedrostkach, pisowni i - generalnie mówiąc - o odpowiedzi.
Każda luka, oprócz wyzwania, niesie ze sobą podpowiedzi dotyczące brakującej części mowy. Twoim zadaniem, podobnie jak w Part 2 (Open Cloze) jest umiejętne odczytywanie tych wskazówek.
O jakich wskazówkach mowa?
Przykład:
Jeśli przed luką masz a / an / the, najprawdopodobniej brakuje rzeczownika (lub przymiotnika, który stoi przed rzeczownikiem na kolejnym miejscu).
Jeśli po luce stoi rzeczownik, często potrzebny będzie przymiotnik.
Jeśli luka opisuje czasownik, przymiotnik albo całe zdanie, prawdopodobnie chodzi o przysłówek.
Jeśli przed luką stoi to, modal verb albo in order to, możliwe, że potrzebny jest czasownik w podstawowej formie.
Możliwości jest oczywiście więcej i trudno byłoby je tutaj wszystkie wymienić. Chodzi raczej o zdobycie możliwie największego doświadczenia w tym zadaniu, tak aby odpowiednia część mowy przychodziła nam niemal automatycznie do głowy.
Luka (0) - przykład rozwiązany w arkuszu
Ta luka jest już rozwiązana w sample exam i nie liczy się do punktacji, ale mimo to omówię ją, traktując ten przykład jako materiał dydaktyczny.
Fragment tekstu: | Słowo bazowe: |
What are the abilities that a (0) ___ sports person need? | PROFESSION |
Jakiej części mowy brakuje? |
przymiotnika |
Poprawna odpowiedź: |
PROFESSIONAL |
Uzasadnienie:
Słowo z luki znajduje się pomiędzy rodzajnikiem nieokreślony "a" z jednej strony a wyrażeniem rzeczownikowym "sports person" z drugiej. To oznacza, że słowo, którego szukamy jest na 99% przymiotnikiem (1% zostaje na kolejny rzeczownik w funkcji przydawki rzeczownej, ale mamy już taką sytuację w samym wyrażeniu 'sports person', więc wyrażenie rzeczownikowe z dwowa rzeczownikami w funkcji przydawki rzeczownej byłoby wysoce nieprawdopodobne). Przymiotnik od 'profession' natomiast tworzymy poprzez dodanie końcówki -al.
Luka (17)
Fragment tekstu: | Słowo bazowe: |
To guarantee that opponents can be (17) ___ , speed, stamina and agility are essential (...) | COME |
Jakiej części mowy brakuje? |
czasownika w formie past participle |
Poprawna odpowiedź: |
OVERCOME |
Uzasadnienie:
W zdaniu mamy konstrukcję:
opponents can be ___
To strona bierna. Po can be potrzebujemy zatem formy past participle (trzecia forma w przypadku czasowników nieregularnych lub czasownik z końcówką -ed w przypadku czasowników regularnych).
Samo come nie pasuje do znaczenia zdania. Chodzi o to, że przeciwnicy mogą zostać pokonani. Potrzebujemy więc formy pochodnej, czyli:
overcome - pokonać, przezwyciężyć
Czasownik overcome ma taką samą formę w bezokoliczniku i w past participle:
overcome - overcame - overcome (od come - came - come).
Dlatego poprawna odpowiedź to:
OVERCOME
Cały fragment oznacza:
„Aby zagwarantować, że przeciwnicy mogą zostać pokonani, szybkość, wytrzymałość i zwinność są niezbędne”.
Luka (18)
Fragment tekstu: | Słowo bazowe: |
Both a rigorous and comprehensive (18) ___ regime and a highly nutritious diet are vital for top-level performance. | FIT |
Jakiej części mowy brakuje? |
rzeczownika w funkcji przydawki rzeczownej (czyli działającego jakby to był przymiotnik opisujący dany rzeczownik) |
Poprawna odpowiedź: |
FITNESS |
Uzasadnienie:
Ten przykład jest podchwytliwy. Luka występuje po przymiotnikach rigorous and comprehensive, ale przed rzeczownikiem regime. Na pierwszy rzut oka trudno zatem jednoznacznie stwierdzić, czego brakuje.
Mógłby to być na przykład przymiotnik określający rzeczownik regime. Wtedy jednak dwa pierwsze przymiotniki, czyli rigorous and comprehensive byłyby oddzielone przecinkiem, a nie spójnikiem and, które stawia się najczęściej przed ostatnim przymiotnikiem, np. rigorous, comprehensive and relentless.
Skoro to nie jest przymiotnik, to zostaje nam druga opcja, czyli rzeczownik w funkcji przydawki, czyli rzeczownik, które działa trochę jak przymiotnik opisujący dalszy rzeczownik.
Rzeczownikiem od fit jest fitness, które tworzy naturalne połączenie z regime:
fitness regime, czyli „program treningowy” albo „reżim treningowy”.
Ostatecznie więc poprawna odpowiedź to:
FITNESS
Luka (19)
Fragment tekstu: | Słowo bazowe: |
It is carbohydrates, rather than proteins and fat, that provide athletes with the (19) ___ they need to compete. | ENDURE |
Jakiej części mowy brakuje? |
rzeczownika |
Poprawna odpowiedź: |
ENDURANCE |
Uzasadnienie:
W zdaniu mamy wyrażenie:
provide athletes with the ___
Po the potrzebujemy rzeczownika.
Endure to czasownik: „wytrzymać”, „przetrwać”.
Endurance to rzeczownik: „wytrzymałość”.
W kontekście sportu to bardzo naturalne słowo. Sportowcy potrzebują wytrzymałości, żeby rywalizować.
Cały fragment brzmi:
the endurance they need to compete
czyli „wytrzymałość, której potrzebują, żeby rywalizować”.
Poprawna odpowiedź to:
ENDURANCE
Luka (20)
Fragment tekstu: | Słowo bazowe: |
This means that pasta is more (20) ___ than eggs or meat. | BENEFIT |
Jakiej części mowy brakuje? |
przymiotnika |
Poprawna odpowiedź: |
BENEFICIAL |
Uzasadnienie:
W zdaniu mamy konstrukcję:
is more ___ than
Po more w takim porównaniu potrzebujemy przymiotnika.
Benefit może być rzeczownikiem albo czasownikiem. Oznacza „korzyść” albo „przynosić korzyść”.
Beneficial to przymiotnik: „korzystny”.
Zdanie porównuje produkty żywnościowe. Makaron jest przedstawiony jako bardziej korzystny niż jajka lub mięso, ponieważ dostarcza węglowodanów potrzebnych sportowcom.
Poprawna odpowiedź to:
BENEFICIAL
Warto zapamiętać całe połączenie:
be beneficial for someone / something - być korzystnym dla kogoś / czegoś
Luka (21)
Fragment tekstu: | Słowo bazowe: |
Failure to follow a sensible diet can result in the (21) ___ to maintain stamina. | ABLE |
Jakiej części mowy brakuje? |
rzeczownika |
Poprawna odpowiedź: |
INABILITY |
Uzasadnienie:
W zdaniu mamy wyrażenie:
result in the ___ to maintain stamina
Po result in the potrzebujemy rzeczownika.
Able to przymiotnik: „zdolny”, „będący w stanie coś zrobić”.
Ability to rzeczownik: „zdolność”, „umiejętność”.
Inability natomiast to rzeczownik negatywny: „niezdolność”, „brak możliwości”.
Sens zdania jest negatywny. Jeśli sportowiec nie stosuje rozsądnej diety, może nie być w stanie utrzymać wytrzymałości.
Dlatego nie pasuje tu ability. Potrzebujemy formy negatywnej:
INABILITY
Cały fragment oznacza:
„Niestosowanie rozsądnej diety może skutkować niezdolnością do utrzymania wytrzymałości”.
Luka (22)
Fragment tekstu: | Słowo bazowe: |
Regular training to increase muscular (22) ___ is also a vital part of a professional’s regime... | STRONG |
Jakiej części mowy brakuje? |
rzeczownika |
Poprawna odpowiedź: |
STRENGTH |
Uzasadnienie:
W zdaniu mamy fragment:
increase muscular ___
Po czasowniku increase potrzebujemy rzeczownika, bo zwiększamy coś konkretnego. Poza tym mamy już przymiotnik muscular, który również podpowiada nam, że potrzebujemy rzeczownika.
Strong to przymiotnik: „silny”.
Strength to rzeczownik: „siła”.
Naturalne połączenie to:
muscular strength
czyli „siła mięśniowa”.
Nie wpisujemy strongness. To częsty błąd, ale taka forma nie jest naturalna.
Poprawny rzeczownik od strong to:
STRENGTH
Luka (23)
Fragment tekstu: | Słowo bazowe: |
...and this is (23) ___ done by exercising with weights. | TYPE |
Jakiej części mowy brakuje? |
przysłówka |
Poprawna odpowiedź: |
TYPICALLY |
Uzasadnienie:
Luka znajduje się przed słowem done. Potrzebujemy więc słowa, które opisuje, jak coś jest zwykle robione. Częścią mowy odpowiadającą na pytanie "jak?" jest przysłówek.
Przysłówki najczęściej tworzy się od przymiotników. Tutaj natomiast mamy podany rzeczownik, więc w tym wypadku wykonujemy dwa przekształcenia, żeby otrzymać oczekiwaną formę:
TYPE > TYPICAL > TYPICALLY
(rzeczownik) > (przymiotnik) > (przysłówek)
Type to rzeczownik: „typ”, „rodzaj”.
Typical to przymiotnik: „typowy”.
Typically to przysłówek: „zazwyczaj”, „typowo”.
Cały fragment brzmi:
this is typically done by exercising with weights
czyli: „zazwyczaj robi się to poprzez ćwiczenia z ciężarami”.
Nie wpisujemy typical, bo przymiotnik nie opisuje tutaj rzeczownika. Potrzebujemy przysłówka, który opisuje całą czynność.
Poprawna odpowiedź to:
TYPICALLY
Luka (24)
Fragment tekstu: | Słowo bazowe: |
...a quality training regime can ensure that the (24) ___ of these can be minimised. | SEVERE |
Jakiej części mowy brakuje? |
rzeczownika |
Poprawna odpowiedź: |
SEVERITY |
Uzasadnienie:
W zdaniu mamy konstrukcję:
the ___ of these
Podobnie jak w poprzednich lukach, mamy przed luką rodzajnik określony the. Za luką mamy natomiast przyimek of. Razem tworzy nam to bardzo typową strukturę the [noun] of [noun], a zatem jasne jest, że potrzebujemy rzeczownika.
Severe to przymiotnik: „poważny”, „ciężki”.
Severity to rzeczownik: „powaga”, „ciężkość”, „stopień nasilenia”.
Wcześniej tekst mówi o kontuzjach:
Sports people are prone to injury...
Dlatego these odnosi się właśnie do urazów lub kontuzji. Dobry program treningowy może sprawić, że ich powaga zostanie zminimalizowana.
Naturalne połączenie to:
the severity of injuries
czyli „powaga urazów” albo „stopień nasilenia kontuzji”.
Poprawna odpowiedź to:
SEVERITY
Co pokazuje Word Formation?
To zadanie dobrze pokazuje, że w Word Formation trzeba patrzeć na trzy rzeczy jednocześnie.
Po pierwsze, trzeba rozpoznać część mowy
Innej formy potrzebujesz po the, innej po more, a jeszcze innej przed done.
Po drugie, trzeba potrafić przekształcać jedne części mowy i inne
Należy znać typowe końcówki dla rzeczowników (np. -ment, -ness, -ity itd.), przymiotników (np. -al, -ous, -able itd.) oraz dla każdej innej części mowy.
Po trzecie, trzeba dobrze zrozumieć kontekst i sens zdania
Dobrym przykładem jest tutaj luka 21, gdzie poprawną odpowiedzią jest inability, a nie ability, bo zdanie mówi o negatywnym skutku złej diety. Samo zidentyfikowanie odpowiedniej części mowy, której należy użyć, nie wystarczy.
Warto też znać typowe kolokacje (połączenia słów)
W tym zadaniu szczególnie ważne są:
professional sports person
fitness regime
provide someone with endurance
more beneficial than
the inability to do something
muscular strength
typically done
the severity of injuries
Warto uczyć się właśnie takich połączeń. Pojedyncze słówko bez kontekstu często nie wystarczy do zdobycia punktu.
Jeśli chcesz pracować nad Word Formation, Use of English i pozostałymi częściami egzaminu w bardziej uporządkowany sposób, zobacz 🔗 moje przygotowanie do CAE online.
Jak rozwiązywać CAE Use of English Part 3 krok po kroku?
Przy każdej luce możesz pracować według prostego schematu.
1. Przeczytaj całe zdanie
Nie zatrzymuj się tylko na luce! To, co jest ZA luką, jest równie - a czasami nawet bardziej - istotne jak to, co jest przed nią. Czytaj całe zdania!
2. Sprawdź, jaka część mowy jest potrzebna
Wiem, że to już się powtarza, ale trudno jest przecenić ten punkt.
Zobacz, co stoi przed luką i po luce.
the ___ of często sugeruje rzeczownik.
is more ___ than sugeruje przymiotnik.
is ___ done sugeruje przysłówek.
can be ___ może sugerować past participle.
3. Sprawdź, czy forma ma być pozytywna czy negatywna
W luce 21 potrzebna jest forma negatywna:
inability
Sama forma ability byłaby związana z tym samym słowem bazowym, ale zmieniłaby sens zdania.
4. Sprawdź kolokację
Wiele odpowiedzi łatwiej znaleźć, jeśli znasz typowe połączenia:
fitness regime
muscular strength
the severity of injuries
Dlatego podczas nauki warto zapisywać całe frazy, a nie tylko pojedyncze słowa.
5. Sprawdź pisownię
W Word Formation jedna litera może zdecydować o punkcie.
W tym zadaniu szczególnie warto uważać na pisownię słów:
beneficial
endurance
strength
typically
severity
Czytaj dalej
Przewodnik po całym egzaminie C1 Advanced (CAE) - wszystkie sekcje egzaminu, punktacja i najważniejsze informacje organizacyjne:
Jeśli chcesz zobaczyć, jak wygląda cała sekcja Use of English, przeczytaj:
Pozostałe analizy zadań z tej sekcji znajdziesz tutaj:
Komentarze